Thursday, September 6, 2018

මොසාඩ්

මොසාඩ් (තේරුම: 'ආයතනය') යනු, "බුද්ධි සහ විශේෂ මෙහෙයුම් ආයතනය" යන අර්ථය ඇති "HaMossad leModiʿin uleTafkidim Meyuḥadim" සඳහා භාවිතා කරන කෙටි යෙදුමයි. එය ඊශ්‍රායලයේ ජාතික බුද්ධි ආයතනයයි. එය ප්‍රධාන ඊශ්‍රායල් බුද්ධි අංශ 3 න් එකක් වන අතර, අනෙක්වා අමාන් (මිලිටරි බුද්ධි අංශය) සහ ෂින් බෙට් (අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව) වෙයි. මොසාඩ්, 1949 දෙසැම්බර් 13 දින, "සම්බන්ධීකරණ මධ්‍යම ආයතනය" යන නමින් ආරම්භ කරන ලදි.

ඊශ්‍රායලය ස්ථාපිත කිරීමට පෙර, එහි දේශපාලනික හා ආරක්ෂක කටයුතුවලට ගැඹුරින්ම මැදිහත් වී සිටි රූවන් ෂිලොවා මොසාඩ්හි ප්‍රථම අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්විය. ඔහු ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ CIA හා බ්‍රිතාන්‍යයේ MI6 වැනි බටහිර බුද්ධි නියෝජිත ආයතන සමඟ හොඳ සබඳතා පවත්වා ඇති බව ප්‍රසිද්ධ කරුණක් විය.

බුද්ධි තොරතුරු එක්රැස් කිරීම, රහසිගත මෙහෙයුම් සහ ප්‍රති-ත්‍රස්තවාදය සඳහා මොසාඩ් වගකිව යුතුය. රජය හා මිලිටරියට සාපේක්ෂව, මොසාඩ්හි ඉලක්ක, ව්‍යූහය හා බලතල, ඊශ්‍රායලයේ මූලික නීති පද්ධතියෙන් නිදහස් කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, එහි ක්‍රියාකාරීත්වය කිසි විටෙක ප්‍රකාශයට පත් කර නැති රහසිගත ක්‍රියාමාර්ගවලින් සිදුවෙයි. මොසාඩ් අධ්‍යක්ෂවරයා අග්‍රාමාත්‍යවරයාට පමණක් පිළිතුරු දීමට බැඳී සිටියි.

මොසාඩ්හි ප්‍රති-ත්‍රස්තවාදී ඒකකය කිඩොන් (Kidon) ලෙස හැඳින්වේ. කිඩොන්, මොසාඩ්හි දෙපාර්තමේන්තු 8 න් එකක් වන කේසරියා (Caesarea) දෙපාර්තමේන්තුව යටතට වැටෙයි. කිඩොන්, විශේෂඥ ඝාතකයින් පිරිසකගෙන් සමන්විත ඉතා ඉහළ මට්ටමේ ඒකකයක් වෙයි. මෙම අභිරහස් ඒකකය පිළිබඳව තොරතුරු බොහෝ දෙනා නොදන්නා අතර, ඒවා ඊශ්‍රායල බුද්ධි අංශය තුල වඩාත් ආරක්ෂිත රහස් පමණක් ලෙස විස්තර වේ. එයට බඳවාගන්නේ ඊශ්‍රායල් ආරක්ෂක බලකායේ සේවය කළ පිරිමි සහ කාන්තා සොල්දාදුවන්ගෙන් තෝරාගත් පිරිසකි. මෙම ඒකකය ඊශ්‍රායලයේ මිනීමැරුම් ප්‍රතිපත්තියේ කොටසක් ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එය බටහිර රටවල් ඇතුළුව වෙනත් ඕනෑම රටක ප්‍රතිපත්තියකට වඩා භාවිතා කළ ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස සැලකේ. වෙනත් අයුරකින් කිවහොත්, අවම වශයෙන් ඝාතන 2,700 ක මෙහෙයුම් සඳහා වගකිවයුත්තේ කිඩොන් ඒකකය වෙයි.

කිඩොන් කොතරම් රහසිගතදැයි පැවසුවහොත්, බොහෝ මොසාඩ් සාමාජිකයින් පවා කිඩොන් ඒකකයේ ක්‍රියාකාරීන් පිළිබඳව නොදන්නා බව පැවසේ.

මොසාඩ් වඩා ප්‍රසිද්ධියට පත්වූයේ ජර්මනියේ මියුනික් නගරයේදී ඊශ්‍රායල ඔලිම්පික් කණ්ඩායමේ මළල ක්‍රීඩකයන් 11 දෙනෙකු ඝාතනය කළ ඝාතකයින් සෙවීම සඳහා දියත්කළ "දෙවියන්ගේ උදහස" මෙහෙයුම නිසාවෙනි. මොසාඩ් හි පළිගැනීමේ මට්ටම කොතෙක්ද කිවහොත්, වසර 10 ක් ඇතුළත මියුනික් ඝාතන සඳහා පිඹුරුපත් සකස්කළ මහමොළකරුවන් සියළුදෙනා වනසා දැමූහ. ප්‍රධාන මොළකරුවා වූ පලස්තීන ජාතික වයල් ස්වෙයිතර් රෝමයේදී ඝාතනය කළේ, එක ක්‍රීඩකයෙක් වෙනුවෙන් එක උණ්ඩයක් බැගින්, ඔහුගේ සිරුරට වෙඩි උණ්ඩ 11 ක් ඇතුළු කිරීමෙනි. උණ්ඩ 11 න් 7 ක් ඔහුගේ හිස තුල විය. එය මොසාඩ් හි පළිගැනීමේ ආකාරය වෙයි.

මොසාඩ් තීරණාත්මක භූමිකාවක් ඉටුකල ඊලඟ මෙහෙයුම වන්නේ "එන්ටෙබේ මෙහෙයුම" වෙයි. ටෙල් අවිව් සිට පැරීසිය බලා පියාසර කළ ගුවන්යානයක් පැහැර ගත පලස්තීන සහ ජර්මානු ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක්, ඊශ්‍රායලයේ සහ තවත් රටවල් කිහිපයක අත්අඩංගුවේ පසුවූ සිය සගයන් නිදහස් කරන ලෙස තර්ජණය කළහ. සියළුම යුදෙව් ජාතික මගීන් හා කාර්ය මණ්ඩලය රඳවා ගත් අතර සෙසු මගීන් නිදහස් කරන ලදි.

මොසාඩ් විසින් නිදහස් කරන ලද ප්‍රාණ ඇපකරුවන් සියලු දෙනා සම්මුඛ සාකච්ඡාවට ලක් කළ අතර, ලබාගත් තොරතුරු සතියක් තිස්සේ විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් පසු, අවසානයේ සාර්ථක වූ සැලැස්මක් විනාඩි 90 ක් තුල ක්‍රියාත්මක කිරීමට සමත් වූහ. එන්ටෙබේ මෙහෙයුමේ වීරයා වන්නේ, එම මෙහෙයුමේදී මියගිය යොනතන් නෙතන්යාහු වන අතර, ඔහු වර්තමාන ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහුගේ සහෝදරයා වෙයි.

ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන සතුරු රටවල් වන ඉරාකය, සිරියාව සහ ඉරාන න්‍යෂ්ටික වැඩපිලිවෙල අස්ථාවර කිරීම මොසාඩ් හි ඉතා තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් වෙයි. මොසාඩ් රහස් ඔත්තු සේවයේ ඉහළ පෙළේ ඔත්තු බැලීම් හේතුවෙන් එය ඉරාකයේ සදාම් හුසේන් ගේ න්‍යෂ්ටික මෙහෙයුම් බෝම්බ දමා විනාශ කිරීමට ඊශ්‍රායලය සමත් විය.

2002 වසරේදී මෙයර් ඩේගන් අධ්‍යක්ෂක ලෙස කටයුතු කරන විට මොසාඩ් දැඩි මතභේදයට පත්විය. ඩේගන් ගේ ඔත්තු බලන්නන් පසමිතුරු රටවල් තුල ඉතා ක්‍රියාකාරී වූ අතර, සිරියානු සහ ඉරාන න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන් පිළිබඳව අනාවරණය කළහ. උතුරු කොරියාවේ සේවය කළ සිරියානු න්‍යෂ්ටික විද්‍යාඥයෙකුගෙන් තොරතුරු ලබාගත්තේ මොසාඩ් ඔත්තු බලන්නියක් ඔහු ලිංගික ආශ්‍රයකට පොළඹවා ගැනීමෙනි.

ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන වසර 10 කින් පමණ ප්‍රමාදවීම පිටුපස ප්‍රධානතම හේතුව මොසාඩ් වෙයි. ඊශ්‍රායලයේ පැවැත්ම සඳහා මොසාඩ්, ඉරාන න්‍යෂ්ටික විද්‍යාඥයින් 6 කට වැඩි පිරිසක් ඝාතනය කරන තිබේ. මොසාඩ් නොතිබුනා නම්, 2005 වසර වනවිට ඉරානය, ලොව න්‍යෂ්ටික බලවතා වීමට ඉඩ තිබූ බව සඳහන් වේ. නමුත්, මොසාඩ්ට ස්තූති වන්නට ඉරානය අද දක්වාම න්‍යෂ්ටික බලයෙන් තොර වෙයි. මොසාඩ් ඔත්තු බලන්නන් ඉරානය තුල කෙතරම් බලවත් වූවාද කිවහොත්, ඉරාන ජාතික විද්‍යාඥයන් පවා එකිනෙකා අතර තොරතුරු හුවමාරු කරගැනීමට පසුබටවූ බව පැවසේ.

2011 වසරේ දී ඩේගන් සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වූ විට, ඊශ්‍රායලය සහ මොසාඩ් දැඩි ලෙස විවේචනය කළ සුප්‍රසිද්ධ ඊජිප්තු ජාතික පුවත්පත් වාර්තාකරුවෙකුගේ "ඩේගන් නොමැතිව" යන සිරස්තලය යටතේ පළවූ ලිපි දැකීමෙන් ඊශ්‍රායල ජාතිකයෝ පුදුමයට පත්වුහ. සමහර පුවත්පත් ආයතන, ඩේගන් "ඊශ්‍රායලයේ සුපිරි මිනිසා" ලෙසද හැඳින්වීය.

මොසාඩ් ඔවුන්ගේ ඝාතන ක්‍රමයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ වේ. ඔවුන්ගේ සතුරන් මරාදැමීම සඳහා නවීන වස විස සහ විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය පිළිබඳව ඔවුහු නිරන්තරයෙන් පර්යේෂණය කරති. මෙම කාර්යය සඳහා පමණක්ම ඔවුන්ට පර්යේෂණ ඒකකයක් ඇති බව පැවසේ. මොසාඩ් විසින් චුම්බක බෝම්බයක් භාවිතයෙන් ඉරානයේ විද්‍යාඥයෙකු ඝාතනය කළ අතර, පලස්තීන විමුක්ති සංවිධානයේ නායක යසර් අරෆත් මරා දැමීම සඳහා ඔහුගේ දත් බුරුසුවට විකිරණශීලී පොලෝනියම් යෙදූ බවට අදටද චෝදනා කෙරේ.

අද වනවිට මොසාඩ් ඔවුන්ගේ සතුරන් ඝාතනය කිරීම පිලිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වුවත්, 1956 දී මොසාඩ් අධ්‍යක්ෂක ඉසර් විසින් යුරෝපයේ සේවය කළ, ද්විත්ව නියෝජිතයෙකු ලෙස සෝවියට් දේශයට ඔත්තු සැපයූ මොසාඩ් නියෝජිතයෙකු මරාදැමීමට නියෝගයක් ලබාදීම, මොසාඩ් විසින් නිකුත්කළ මුල්ම "ඝාතන බලපත්‍රය" ලෙස සැලකේ.



ප්ලාස්ටික් මිනිසා

2010 වර්ෂය වනවිට ඉංදියාවේ මධ්‍යම ආණ්ඩුව ඉංදියාව තුල බොහෝ ප්ලාස්ටික් නිමි භාන්ඩ තහනම් කරනු ලැබීය. එම තහනමින් පසු එක් දිනකට ප්ලාස්ටික් අපද්‍...