Friday, October 5, 2018

ප්ලාස්ටික් මිනිසා

2010 වර්ෂය වනවිට ඉංදියාවේ මධ්‍යම ආණ්ඩුව ඉංදියාව තුල බොහෝ ප්ලාස්ටික් නිමි භාන්ඩ තහනම් කරනු ලැබීය. එම තහනමින් පසු එක් දිනකට ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය ටොන් 15,000 ක් ඉංදියාව තුල එකතු වන්නට පටන්ගත් අතර. ඒවා සමස්ථ ඉංදියානු මහාමාර්ග දෙපසත්, ගම්බද කුඩා මංමාවත් අවටත්, සමස්ථ ඉංදීය ඇල දොල ගංගා තුලත් ඒකරාශි වෙමින් පැවතිණි. ප්ලාස්ටික් ප්‍රතිචක්‍රීය ක්‍රියාවලිය කල හැක්කේ 4 වරක් පමණකි. ඉන්පසු එය නිකුත් කරන්නේ මාරාන්තික විෂ වායුවකි.. මීට කඩිනම් විසදුමක් සෙවීම සදහා ඉංදියානු මධ්‍යම ආණ්ඩුව සිය විශ්වවිද්‍යාලට ආරාධනා කර සිටියේය. එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස මේ ප්ලාස්ටික් මිනිසා ඉංදීය මධ්‍යම ආණ්ඩුවට මුන ගැසිණි.

මදුරෙයි නගරයේ පිහිටි ත්‍යාගරාඡර් ඉංඡිනේරු විද්‍යාලයේ රසායනික විද්‍යා මහාචාර්ය රාඡගෝපාලන් වාසුදේවන් ඉදිරියේ මෙම ප්ලාස්ටික් අභියෝගයේ රාඡ්‍ය ලියවිල්ල තිබිනි. ඔහුට තිබුනේ එයට විසදුම් සෙවීමටය. එපමණකි. මේ මහා මිනිසා තවත් අවුරුදු දෙකක් ගිය තැන එයට කදිම විසදුමක් ඉදිරිපත් කර සිටියේය. එනම් ‘‘ ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය වලින් මහාමාර්ග තැනීම “ මහාචාර්ය වාසුදේවන් ප්ලාස්ටික් පැරන්හයිට් අංශක 160 ක උෂ්ණත්වයක රත්කල පසු යකඩවලට වඩා ශක්තිමත්බව සොයා ගත්තේය. හේ එයට තවත් රසායනිකයන් එකතුකොට ප්‍රථම මාර්ග පද්ධතිය සිය ඉංඡිනේරු විද්‍යාල භුමියේ ඉදිකලේය. එම මාර්ගය තාර භාවිතාකොට ඉදිකරනලද මාර්ගවලට වඩා කල්පවතින බවත් ඒවා ඕනෑම ධාරානිපාත වර්ෂාවකට හෝ ගංවතුරකට ඔරොත්තුදෙන බවත් හේ දැන සිටියේය. එනම් ප්ලාස්ටික් ඡලය අවශෝෂනය නොකරයි. එය ඡලය ප්‍රතිරෝධකයකි. මාර්ගය නිම කිරීමෙන් පසුව ඔහු ඒවා ඉංදිය බලධාරින්ට පෙන්වනු ලැබීය. මහාචාර්ය රාඡ්ගෝපාල් ඉදිකල මාර්ගය සදහා වියදම් වී තිබුනේ කිලෝමීටර් 1 දිග මීටර් 4 ක් පලලැති පාරක් සදහා ඉංදියානු රුපියල් පනස් දහසකි. එය ඒ අවස්ථාවේ තාර භාවිතාකොට ඉදිකල මාර්ගයකට ගිය පිරිවැයෙන් හරි අඩකි. ප්ලාස්ටික් මහාමාර්ග 2012 දී ඉංදියාව පුරා ඉදිකිරීමට අඩිතාලම වැටුණේ ඔන්න ඔය ආකාරයටය.

මහාචාර්ය රාඡ්ගෝපාල් වාසුදේවන් ගේ මහාමාර්ග නැවත සංවර්ධනය වියදමින් තොර පරිසර හිතකාමී මාර්ගකි. ඉංදීය රඡය ප්‍රාන්ත 11 ක් පුරා කිලෝමීටර් ලක්ෂයක මහාමාර්ග. 2017 දී ඉදිකලේ මෙම මිනිසාගේ තාක්ෂනයට පින් සිදුවන්නටය. ඔහුගේ ගෝලයේ මෙම තාක්ෂනය භූතානයටද රැගෙන ගියෝය. නයිඡිරියව මෙම අනර්ඝ තාක්ෂනය ඉංදියාවෙන් ඉල්ලා සිටී. ඓතිහාසික කරුණු කාරනාවලින් ඉංදියාව හා බොහෝ බැදුණු ශ්‍රී ලංකාව ඉංදියාවෙන් මෙම තාක්ෂනය ඉල්ලා සිටි බවක් අපි අසා නැත. සමහරවිට එය ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලකයාට එතරම් ලොකු දෙයන් නොවනවා විය හැක. කෙසේ වෙතත්. 2017 අවසන් මාසයේදී ඉංදීය රඡය සිය මහාමාර්ග සංවර්ධනය හා ඉදිකිරීම් කරනු ලබන සියලු සමාගම්වලට හා ආයතනවලට තම මාර්ග ප්ලාස්ටික් යොදා නිර්මාණය කළ යුතුයැයි නීතියක් පැනවීය. අද ප්ලාස්ටික් මහාමාර්ග ඉදිකිරීමේ අංක එකට සිටින්නේ ඉංදියාවේ ටටා සමාගමට අනුබද්ධ ආයතනයකි. මහාචාර්ය රාඡ්ගෝපාල් සැබෑ දේශප්‍රේමියෙකි. ඔහු තමා විසින් බොහෝ කාලය බුද්ධිය හා ශ්‍රමය වෙහසවා සොයාගත් මේ අනගි තාක්ෂණ ක්‍රමවේදයේ අයිතිය තමා සතු කරගත්තේ නැත. ඒ සදහා ඔහුට ඕනෑවටත් වඩා අයිතිය තිබිණි. එහෙත් හේ මෙම තාක්ෂනයේ පේටන්ට් බලපත්‍රයේ අයිතිය පිරිනැමුවේ තමා ඉගැන්වු මදුරාපුර ත්‍යාගරාඡර් ඉංඡිනේරු විද්‍යාලයටය. අද මෙම තාක්ෂනය ඔවුහු තව තවත් වර්ධනය කරමින් ප්ලාස්ටික් ද්‍රාවණය ප්ලාස්ටික් ගල් කැබලි බවට දියුණු කර ඇත.

2017 ඉංදීය රඡය සිය ප්ලාස්ටික් මහාමාර්ග සදහා වෙන්කල මුදල ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 11 යි දශම එකකි. එය හරියට කියතොත් මහාචාර්ය වාසුදේවන් තම මවුබිමට ඩොලර් බිලියන 11 යි දශම එකක් ඉතිරි කර දුන්නා වැන්න. මක් නිසාද වාසුදේවන්ගේ තාක්ෂණය මහාමාර්ගයක් තැනීම සදහා වියදම් කරන්නේ කලින් පැවති තාක්ෂනයට ගිය පිරිවැයෙන් හරියටම අඩකි.
ඔහු ප්ලාස්ටික් මිනිසා යනුවෙන් ඉංදියාව හදුන්වන්නේ ඇයිද යන්න අපි දැන් දනිමු. මේ මහා මිනිසාව ඉංදියාව ඇගේ ඉහළම සිවිල් සම්මානයක් වන ‘‘පද්ම ශ්‍රී ‘‘ සම්මානයෙන් 2018 දී පුද දෙනු ලැබුවාය.

Monday, October 1, 2018

"අවාසනාවකට, පාලම් ගොඩනඟන මිනිසුන්ට වඩා බිත්ති ගොඩනඟන මිනිසුන් බොහෝ සිටී" - චීන කියමනක්

"සංක්‍රමණිකයින් පැමිණීම වැලක්වීමට සහරාව හරහා තාප්පයක් ඉඳිකල යුතුයි" - ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ස්පාඤ්ඤයට දුන් උපදෙසක්

කලකට පෙර පවුරක් තිබිණ.


1961 අගෝස්තු 13 වන දින සිවිල් සමාජය 2 ට බෙදා වෙන් කරමින්, සෝවියට් සංගමය විසින් අනුග්‍රහය දක්වන ලද නැඟෙනහිර ජර්මනිය පවුරක් ගොඩනගන බව මාධ්‍ය වාර්තා කළහ. සැතපුම් 155 ක් දිග පවුර ඉඳිකිරීමේ අරමුණ වූයේ නැගෙනහිර ජර්මනියේ සිට බටහිර ජර්මනිය වෙත ජනතාව ගමන් කිරීම වැළැක්වීමයි.

මුලින් ඉඳිකරන ලද තාවකාලික පවුර වෙනුවට නැගෙනහිර ජර්මනිය පසුකාලයකදී ස්ථිර, සවිගන්වූ කොන්ක්‍රීට් පවුරක් ඉඳිකරන ලදි. එය උසින් අඩි 12 ක්ද, පළලින් අඩි 4 ක්ද විය. බටහිර පැත්තට සංක්‍රමණය වන්නන්ගේ අඩි සලකුණු නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා වැලි අතුරා තිබූ අතර, මැෂින් තුවක්කු උගුල් අටවා තිබුණි. රැකවලෙහි යෙදුන හමුදා භටයන්ට දුටුතැන වෙඩි තැබීමට අවසර ලබා දී තිබු අතර ඔවුන් සමග සෑමවිටම තියුණු ඉවක් ඇති බිහිසුණු හමුදා සුනඛයන් විය. පවුර පැවති කාලය තුල අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 171 දෙනෙකු පවුර මතදී හෝ අසලදී දිවිපුදා තිබේ.

1989 වසරේ නොවැම්බර් 9 වන දින පවුර බිඳ දැමීම ආරම්භ විය.

එහෙත් තවදුරටත් අවශ්‍ය නොවුවද, වර්තමානයේද එවැනි පවුරු 40 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් අප ජීවත්වන ලෝකයේ තිබේ. ප්‍රධාන පවුරු/බාධක කිහිපයක් පහත දැක්වේ:

1. ඊශ්‍රායලයේ බටහිර ඉවුරේ පවුර - දිග කිලෝ මීටර් 708
2. සෞදි අරාබි-යේමන පවුර - දිග කිලෝ මීටර් 1,800
3. ඉරාන-පකිස්ථානු බාධකය - දිග කිලෝ මීටර් 900
4. ඊශ්‍රායල්-ඊජිප්තු බාධකය - දිග කිලෝ මීටර් 245
5. අයර්ලන්ත කතෝලික බෙල්ෆාස්ට්-රෙපරමාදු බෙල්ෆාස්ට් පවුර - දිග කිලෝ මීටර් 34
6. ඇමරිකා එක්සත් ජනපද-මෙක්සිකානු පවුර/බාධකය - දිග කිලෝ මීටර් 3,201
7. ඉන්දියානු-පකිස්ථානු බාධකය - දිග කිලෝ මීටර් 2,900
8. පකිස්ථානු-ඇෆ්ඝනිස්ථානු බාධකය - දිග කිලෝ මීටර් 2460 (ඉඳි වෙමින් පවතී)


ඊශ්‍රායල්-ඊජිප්තු බාධකය


ඉන්දියානු-පකිස්ථානු බාධකය


අයර්ලන්ත කතෝලික බෙල්ෆාස්ට්-රෙපරමාදු බෙල්ෆාස්ට් පවුර

ඇමරිකා එක්සත් ජනපද-මෙක්සිකානු පවුර/බාධකය

පකිස්ථානු-ඇෆ්ඝනිස්ථානු බාධකය


සෞදි අරාබි-යේමන පවුර


බර්ලින් පවුර


ඊශ්‍රායලයේ බටහිර ඉවුරේ පවුර


ඉරාන-පකිස්ථානු බාධකය

Wednesday, September 26, 2018

සඳපානේ නෙළන තේ දළු

ඉන්දියාවේ ඩර්ජීලිං නගරය ආසන්නයේ, ලොව උසින් 3 වැනි ස්ථානය හිමි කංචෙන්ජුංගා හිමාලයානු කඳු පංතියේ බෑවුම්වල මීටර් 2,200 ක් උසින් විශේෂ තේ වගාවක් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. වල් අලි සහ කොටි සැරිසරණ මෙම ප්‍රදේශය බෞද්ධ ආශ්‍රම සඳහාද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන නමුත්, වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ තේ වගාව හේතුවෙනි. ප්‍රදේශයට අවේනික රසයක් ඇති මෙම තේ, විශාල ආදායමක් ගෙන දෙන බැවින් මුදල් වගාවක් ලෙසින්ද හැඳින්වේ.

ඩර්ජීලිං අවට පිහිටා ඇති තේ වතු 87 හි නෙළන සෑම තේ දල්ලක්ම මිහිරි මිදි රසයෙන් යුත් තේ පානයක් ලබාදෙයි. නමුත්, නගරයේ සිට කිලෝ මීටර් 33 ක දුරින් පිහිටි කර්මාන්ත ශාලාවක ඇති ඉතාමත් දුර්ලභ වර්ගයේ තේ වගාවක් අන් සියළුම තේ වර්ග වලට වඩා කීර්තියක් දරයි. "මූන්ලයිට් සිල්වර් ටිප්ස්" යන නමින් හැඳින්වෙන මෙම තේ වර්ගය, මකයිබාරි තේ වත්තේ නිෂ්පාදනයකි.


ඉතා පළපුරුදු සේවකයින් මෙම තේ දළු නෙලන්නේ මැදියම් රැයත් පාන්දර 3 ත් අතර කාලය තුලදී වෙයි. එයද, පුර්ණ චන්ද්‍රයා පායා ඇති ජුනි මාසයේ රාත්‍රියක පමණි. චීනයේ වගාකරන ඌලං තේ වර්ගයට සබඳකමක් ඇති මෙම තේ වර්ගය, 2014 වසරේදී, කිලෝ ග්‍රෑම් 1 ක් ඩොලර් 1850 කට අළෙවි විය. එය ඉන්දියානු තේ කිලෝ ග්‍රෑමයක් අලෙවියෙන් ලබා ඇති ඉහළම ආදායම වෙයි. වරකට නිපදවනු ලබන්නේ තේ ග්‍රෑම් 12ක් අඩංගු කුඩා බෝතල් 420 ක් පමණි. එක කුඩා බෝතලයකින් තේ කෝප්ප 10 ක් සෑදිය හැකි වේ. පෙරාගත් ජලය භාවිතා කිරීමෙන් උපරිම රසය ලබාගත හැකිවේ.


Tuesday, September 25, 2018

සුනීතා ක්‍රිෂ්ණන් ගේ කතාව Sunita Krishnan's story

උන් ඒ ඉස්කෝලෙ යන පුංචි කෙල්ලව උස්සන් ගිහිල්ල දූෂණය කරා. එකෙක්, දෙන්නෙක් , නෑ අට දෙනෙක්. ඒ කාලකන්නි මේ ලස්සන පොඩි කෙල්ලගෙ ආත්මය තිත්ත අදුරෙන් වැහුවා. ඒත් ඒ ඇටපල් කලුවරේම ඒ මල කදුලු අතරින් පෙති විහිදලා හිනැහෙන්න පටන් ගත්තා.
ඉතිං මිතුර අපි කියනව උදෑසන හෝ දහවලේදී පමණක් නොවෙයි රාත්‍රී අන්ධකාරයේත් මල් පිපෙනවා...

============================================
ඉන්දියානු රාඡ්‍යයේ ඉහළම සිවිල් සමිමානය වන පද්ම ශ්‍රී සමිමානය 2016 දී ඉන්දියානු රාඡ්‍යය පුදදෙනු ලැබුවේ ‘‘ ලිංගික සූරෑකෑමට ‘‘ එරෙහිව අභීතව නැගීසිටි සුනීතා ක්‍රිෂ්ණන් නැමැති දිරිය ගැහැණියටය...
සුනීතා ක්‍රිෂ්ණන් උපත ලැබුවේ මලයාලමි ඡාතික මවුපියන්ට දාව 1972 දී බැංග්ලෝරයේය. ඇය උපතේ පටන් වෙනස්ව සිතන පතන හා ක්‍රියාකරන දැරිවියක බව ඇය ඇගේ වයස 8 දී ඉන්දියාවේ කුලහීන දරැවන්ට නර්තනය ඉගැන්වීමට පටන් ගැනීමෙන්ම අපට පෙනේ' ඇය ඉන් නොනැවතී ඇයට යන්තමි වයස 14 ක් පමන වනවිට ඉන්දියාවේ කුලහීන ඡනතාවක් ලෙස සැලකූ දාලිත් කුලයේ දුගී දරැවන්ට පුංචි කාමර කෑල්ලක් කුලියට ගෙන නොමිලේ ඉගැන්වන්නට පටන් ගත්තාය. ඉන්දියාව යනු කුලවාදය නැමති නාරාවලේ කරවටක් ගිලී ගිය මිනිසුන් වෙසෙන රාඡ්‍යයකි. සුනීතාගේ මේ අඩු කුලයේ දරැවන්ට අධ්‍යාපනය ලබාදෙන එක කුලීන සමාඡයයට දිරවාගත නොහැකිවිය. එහි ප්‍රතිපලය වුයේ වියරැ මිනිසුන් 8 දෙනෙකු එකතුව මේ කෙල්ලව දූෂණය කිරීමයි. එවිට ඇයට වයස 15 කි.
දූෂණයෙන් පසු ඇය තවදුරටත් දරැවන්ට උගන්වන්න ගියේ නැත. ඒ ඇය කඩා වැටුණු නිසා නොවේ. දූෂණය ඇගේ අරමුණු ශක්තිමත් කර තිබූ අතර ඇයට ස්ථිරසාර ඉලක්කයක් තිබිණි. ඇය උසස් අධ්‍යාපනය සදහා දිගටම වෙහසවුනු අතර මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී උපාධියකින් එය අවසන් කලාය. අනතුරැව කාන්තාවන්ගේ සිවිල් අයිතිවාසිකමි උදෙසා පාරට බැස්සාය. එය ඇයට සිරගෙදර බත් කෑමට ප්‍රථමවරට හුරු කලේය. 1996 දි බැංග්ලෝර් තරැනියන් ලෝක රැප රාඡිනි තරගවලට සහභාගිවීම නැවත්වීම සදහා කල ඇගේ උද්ඝෝෂණයක් නතර වුයේ ඇයට මාස දෙකක සිර දඩුවමක් ලබා දෙමිනි. සිර දඩුවම අවසන ඇය සිය නිවෙසට ආ විට ගෙදර ඇයට තිබූ පිළිගැනීම එතරමි යහපත් නැත. සුනීතා එය මායමි නොකරමින් 1996 දී සිය නිවෙස අතහැරීමට තීරණය කලාය. එවකට කාන්තා අයිතිවාසිකමි වෙනුවෙන් පෙනීසිටි පල්ලියේ පුඡකවරයෙකු වු ඡෝස් වෙතිකාල් හමුවූ ඇය හයිද්‍රබාද් නගරයට පැමිණියාය. අණතුරව ඇය ලිංගික හිංසනයෙන් හා දූෂණවලින් මානසිකව කඩා වැටුණු ගැහණුන් වෙනුවෙන් ‘‘ ප්‍රඡ්වාලා ‘‘ නැමති සංවිධානය පිහිටවුවාය. එහි ප්‍රථම කාර්යය වුයේ හයිද්‍රාබාද්හි ‘‘ රතු එළිය ‘‘ නැමති ඉන්දියානු ගණිකාවන් වෙසෙන ප්‍රදේශයේ නිවෙසක් කුළියට ගෙන එහි ගණිකා වෘත්තියේ යෙදුණු ගැහැණුන්ගේ දියණියන්ට පාසැලක් විවෘත කිරීමය. මෙම පාසැලට පැමිණි දැරියන්ද සිය මවුවරැ මෙන්ම දුෂණයට ලක්ව සිටි දැරියන්ය. සුනීතා මෙම සියලු දැරියන්ට මනාලෙස අධ්‍යාපනය දෙමින් ඔවුන්ට ස්වයං රැකියා පුහුණු කරමින් හා රැකියා අවස්ථා සොයාදෙමින් නැවත ගණිකා වෘත්තියට නොයනසේ කාරැනිකව හා දක්ෂ ලෙස ඔවුන් මෙහෙයවුවාය. ඇගෙන් යහපත් මාර්ගය තෝරාගත් දැරිවියන් ගණනින් අටදහස ඉක්මවයි. ඇය මේ වනවිට හයිද්‍රබාද්හි පාසැල් 19 ක දූෂණයට ලක්වූ පාසැල් සිසුවියන් වෙනුවෙන් සති පතා වෛද්‍ය සායන පවත්වයි.


' වරක් නෙල්සන් මැන්ඩෙලා සමරැ තිලිණය ලැබු සුනීතා අල් ඡසීරා පුවත් නාලිකාවට මෙසේ කියා තිබුණාය ‘‘ ඔබලා දන්නවාද ඉන්දියාවේ වහල් ශ්‍රමිකයෝ කොචිචරක් ඉන්නවද කියලා... ? එය තිස් ලක්ෂයක්....මේ තිස් ලක්ෂයකගේ දූවරැ හෙට වෙනකොට තවත් තිස් ලක්ෂයක් දූෂණය වීම සදහා ලැස්තිකරන රටක මිනිස්සු අපි. මේ දූෂකයො සමාඡයේ වීරයෝ කරන එකත් උන් නීතියෙන් බෙරී සිටිම ගැනත් අපි ඉන්දියානුවන් විදිහට ලැඡ්ඡා විය යුතුයි ‘‘.
මේ වනවිට ඇගේ ප්‍රඡාවාලා සංවිධානය විසින් ලිංගික ඡාවාරමි කරැවන්ගේ ග්‍රහණයෙන් බේරා ගත් දැරිවියන්ගේ ගණන 12,000 කි. සුනීතාගේ ප්‍රඡාවාලා සංවිධානය ගොඩ නැගී ඇත්තේ කුලුණු පහක් මතය. දුෂනයකින් බේරා ගැනීම, වැළක්විම , පුනරැත්ථාපනය, වින්දිතයාව මානසිකව ගොඩ නැගීම හා දූෂකයාට දඩුවමි ලබාදීම එම කුලුණුවෙයි...
ඇය විවාහවුයේ ඉන්දියාවේ තිරනාටක රචකයෙකු හා අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් වන රඡේෂ් වචීර්වර් සමගය ඔහු හා එකතුව ඇය නිෂ්පාදනය කල ඉන්දීය ගැහැණුන්ගේ ලිංගික සුරාකෑම විදහා දැක්වෙන චිත්‍රපටිය ‘‘ නා බන්ගාරැ ‘‘ ඉන්දියානු රාඡ්‍ය සමිමාන තුනක් දිනා ගත්තේය. 2003 දී ඇය ඉන්දීය රාඡ්‍යයෙන් කරබා නොසිට මේ දූෂණයට ලක්වූ වින්දිතයන් පුනරැත්ථාපනය කිරීමට හා වන්දි ලබාදීමට වහා මැදිහත් විය යුතුයැයි ඉල්ලා සිටියාය . ඒ අනුව ඉන්දීය රඡය කර්නාටක, උත්තර ප්‍රදේශ් , තමිල්නාඩු, දිල්ලි. බටහිර බෙංගාලය හා මහාරාෂ්ට ප්‍රාන්තයන් හි දූෂණයට ලක්වූවන් වෙනුවෙන් පුනරැත්ථාපන මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවා වින්දිතයන්ට වන්දි ලබාදීමේ කාර්යයයේ දැන් නිරත වෙයි. සුනීතා ක්‍රිෂණන් මේ වනවිට දූෂණයට එරෙහිව නිෂ්පාදනය කල චිත්‍රපටි ප්‍රමාණට 11 කි. ඇගේ දූෂණයට එරෙහිව නැගී සිට ඇය වින්දියන්ට කල අප්‍රමාණ සේවය වෙනුවෙන් මේ වනවිට ලැබූ ඉන්දියානු සහ ඡාත්‍යන්තර සමිමානවල එකතුව 49 කි... ඒවා මිනිසෙකුට ලැබිය හැති ඉහළම ශ්‍රේණියේ සමිමාන ද වෙයි.

==================================
සටහන - Upali Jayasinghe...

Thursday, September 20, 2018

දෙවියන් රැගෙන යන අභිරහස් අත් බෑග

 පුරාණ මැදපෙරදිග කළාපයේ ජීවත්වූ සුමේරියානුවන්, අකේඩියානුවන්, අසිරියානුවන්, සහ බැබිලෝනියානුවන් ඔවුන්ගේ දෙවිවරු හැඳින්වුයේ "අනුනකි" යන නමින් වන අතර, මෙම අනුනකි දෙවිවරුන් නිරූපණය කරන අවුරුදු දහස් ගණනක් පැරණි කැටයම් වල දෙවිවරු අත බෑගයක් වෙයි. එම ආකාරයේම අත් බෑග, සැතපුම් දහස් ගණනක් දුරින්, වෙනත් අයුරකින් කිවහොත් පෘථිවියේ අනෙක් අන්තයේ පිහිටි පුරාණ ඇමරිකානු කළාපයේ ජීවත්වූ මෙසොඇමරිකානු ශිෂ්ටාචාර ගණනාවක කැටයම් වලින් නිරූපණය කරන ලද ඔවුන්ගේ දෙවිවරු අතද දක්නට ලැබෙයි. තූර්කියේ ගොබෙක්ලි තෙපේ පෞරාණික නටබුන් වල ඇති කැටයම් වලද දක්නට ලැබේ. මින් අදහස් වන්නේ කුමක්ද? අහඹුවක් බවද?


එකම දෙය, සැතපුම් දහස් ගණනක් දුරින් ප්‍රදේශවලදී නිර්මාණය වී ඇත්තේ කෙසේද? වසර දහස් ගණනකට පෙර පෘථිවියේ ජනාවාසව තිබූ මෙම ශිෂ්ටාචාර අතර පවතින අසීමිත ආකාරයේ සමානකම් පැහැදිලි කළ හැක්කේ කෙසේ ද? මෙම දෙවිවරු ලොව සෑම තැනකම සංචාරය කළාද?

තවත් විශේෂත්වයක් වන්නේ සෑම දෙවි කෙනෙක්ම අර්ධ මනුෂ්‍ය ස්වභාවයෙන් නිර්මාණය කර තිබීම සහ, බොහෝ විට අත් ඔරලෝසුවක් වැනි යමක් පැළඳ සිටීමයි.






Monday, September 17, 2018

ගෙර්නිකා

"මෙම නිර්මාණය ඔබගේද?" එක් ජර්මානු යුධ හමුදා නිලධාරියෙක් පිකාසෝ ගෙන් ඇසුවේය. "නැහැ, එය ඔබගේ නිර්මාණයක් වෙයි" යන්න පිකාසෝගේ ක්ෂණික ප්‍රතිචාරය විය.

ස්පාඤ්ඤ සිවිල් යුද්ධයේදී බස්ක් ප්‍රදේශයේ පිහිටි ගෙර්නිකා නගරයට නට්සීන්ගේ ව්‍යසනකාරී ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට පිකාසෝගේ ප්‍රතිචාරය වුයේ "ගෙර්නිකා" වන අතර එය නිසැකවම පිකාසෝගේ වඩාත්ම බලගතු දේශපාලන ප්‍රකාශය අඩංගු සිතුවම වෙයි.


යුද්ධයේ ඛේදවාචක සහ විශේෂයෙන්ම අහිංසක සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කරන ලද දුක් වේදනාවල් ගෙර්නිකා පෙන්නුම් කරයි.

මෙම කෘතිය ග්‍රාම්‍ය හා උත්කර්ෂවත් සම්ප්‍රදායන් ඒකාබද්ධ කිරීමක් ලෙස දැකිය හැකිය. චිත්‍රය නිල්, කළු සහ සුදු යන පැහැයවල් වලින් යුක්ත වන අතර, උස මීටර් 3.5 ක් සහ දිගින් මීටර් 7.8 වේ. මෙම සිතුවම ස්පාඤ්ඤයේ මැඩ්‍රිඩ්හි රෙයිනා සොෆියා කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය සඳහා තබා තිබේ

Wednesday, September 12, 2018

"මම නුජූඩ්, වයස අවුරුදු 10 යි, සහ දික්කසාදයි"


නුජූඩ් අලි (උපත 1998 දී), බලහත්කාර විවාහ සහ ළමා විවාහ වලට එරෙහි යේමන ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන චරිතයකි. යේමනයේ ගෝත්‍රික සම්ප්‍රදායට එරෙහිව යමින් ඇය වයස අවුරුදු 10 දී සිය සැමියාගෙන් දික්කසාදය අත්පත් කර ගත්තාය. 2008 නොවැම්බරයේදී, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ කාන්තා සඟරාවක් වන "ග්ලැමර්", නුජූඩ් අලි සහ ඇගේ නීතිඥවරිය වූ ෂාඩා නසර් වසරේ කාන්තාවන් ලෙස නම් කරන ලදි. හිලරි ක්ලින්ටන් සහ කොන්ඩලීසා රයිස් ඇතුළු ප්‍රමුඛ කාන්තාවන් විසින් නුජූඩ්ගේ ධෛර්‍යය පැසසුමට ලක්කර තිබේ.

1964 දී උපත ලැබූ, නුජූඩ්ගේ නීතිඥවරිය වන ෂාඩා නසර්, මානව හිමිකම් සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ විශේෂඥවරියක වන අතර, නුජූඩ්ගේ දික්කසාදයට පෙනීසිටීම නිසා බොහෝ ගෞරවයට පාත්‍ර විය. නුජූඩ්, ප්‍රංශ ජාතික මාධ්‍යවේදිනියක් වන ඩෙල්ෆින් මිනූයි සමඟ එක්වී, ඇයගේ ජීවිත අත්දැකීම් පිළිබඳව "මම නුජූඩ්, වයස අවුරුදු 10 යි, සහ දික්කසාදයි" යන නමින් පොතක් ලියා පළකලාය.

නුජූඩ් අලිගේ වයස අවුරුදු 9 ක් වනවිට ඇගේ දෙමව්පියෝ, වයස අවුරුදු 30 ඉක්මවූ ෆයිස් අලි තාමර් නම්වූ පුද්ගලයෙකුට ඇය විවාහ කර දුන්හ. නිරන්තරයෙන් ඇගේ සැමියා ඇය දූෂණය කළ අතර සැමියාගේ දෙමවුපියන්ගේ පහරදීම් වලට මුහුණ දීමට සිදුවිය. අවසානයේදී, විවාහ මංගල්‍යයෙන් මාස 2 කට පසු, 2008 අප්‍රේල් මස 2 වන දින, තම පියාගේ දෙවන භාර්යාවගේ උපදෙස් මත සැමියාගේ නිවසින් පැනගොස් සනා අගනුවර උසාවියට ​​පැමිණියාය. දීර්ඝ වෙලාවක් එහි රැඳී සිටීමෙන් අනතුරුව ඇය මොහම්මඩ් අල්-ගධා නම්වූ විනිසුරුවරයෙකුගේ අවධානයට ලක්වූවාය. නුජූඩ්ගේ තාවකාලික රැකවරණ සළසාදීම සඳහා ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත්වූ ඔහු ඇයගේ පියා සහ ස්වාමිපුරුෂයා අත්අඩංගුවට ගැනීමටද කටයුතු කළේය.

අත්අඩංගුවේ පසුවන සහ බන්ධනාගාරගතව සිටින කාන්තාවන් සඳහා සේවය සපයන නීතිඥවරියක වන ෂාධා නසර්, නුජූඩ් වෙනුවෙන් පෙනීසිටීමට එකඟ වුවාය.

ඒ වකවානුවේ යේමන නීතියට අනුව, විවාහය සඳහා කාන්තාවකට අවුරුදු 15 ක අවම වයසක් නියම කර තිබුනද, බාල වයසේ ගැහැණු දරුවන් විවාහ කරදීමටද එම නීතිය යටතේම දෙමවුපියන්ට ඉඩක් ලබාදී තිබුණි. ඒ, විවාහයෙන් පසුව "නිසි පරිදි සුදානම්" වනතෙක්, එම ළදරු මනාලියන් සමඟ ලිංගික සම්බන්ධකම් නොපැවැත්වීමට ස්වාමිපුරුෂයා එකඟ වන්නේ නම් පමණි, යන කොන්දේසියට අනුවය.

නසර් නීතිඥවරියගේ තර්කය වුයේද නුජූඩ් ගේ සැමියා එම විවාහ නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමයි. වසර 3 සිට 5 දක්වා විරාමයකින් පසුව සිය සැමියා සමග නැවත පවුල් ජීවිතය ගත කිරීමට විනිසුරුවරයා කළ යෝජනාව නුජූඩ් තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කළාය. 2008 අප්‍රේල් 15 දිනදී උසාවිය ඇයගේ දික්කසාදයට අවසර ලබාදුන්නේය.

නඩු විභාගයෙන් පසු නුජූඩ් ඇගේ පවුලේ සාමාජිකයින් සමග නැවත වාසයට පැමිණියාය. 2008 වර්ෂයේ ශරත් ඍතුවේදී නීතිඥවරියක් වීමේ අදිටනින් ඇය නැවත පාසලට යාම ආරම්භ කළාය. නුජූඩ්ගේ මතක සටහන් 2009 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, පොතේ ජාත්‍යන්තර අළෙවියෙන් උපයනු ලැබූ ආදායම ඇගේ පාසැල් අධ්‍යාපනය සඳහා යෙදවීමට අදහස් කරන ලදි. නමුත් ඇය නිතර පාසැලට නොගියාය. නඩු විභාගයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් යේමනය පිලිබඳ සෘණාත්මක ආකල්පයක් විදේශීය මාධ්‍ය මගින් ප්‍රචාරය කිරීම නිසා 2009 වසරේදී නුජූඩ් අලිගේ විදේශ ගමන් බලපත්‍රය රාජසන්තක කරන ලද අතර ඒ හේතුවෙන් ඇයට ඕස්ට්‍රියාවේ වියානා නුවර පැවති ලෝක කාන්තා සම්මාන උළෙල සඳහා සහභාගිවීමට නොහැකි විය. විදේශීය මාධ්‍ය ද, පොතෙන් ලැබෙන ආදායම ඇගේ පවුලේ අය වෙත පැමිණ තිබේදැයි ප්‍රශ්න කළහ.

2010 දී නුජූඩ්ගේ පවුල ඇගේ ප්‍රංශ ප්‍රකාශකයාගේ උපකාරයෙන් නව දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක වාසයට පැමිණි අතර බිම් මහලේ සිල්ලර සාප්පුවක් පවත්වාගෙන යමින් ජීවත් විය. මේ කාලය වන විට නුජූඩ් සහ ඇගේ බාල සොහොයුරිය පෞද්ගලික පාසලකට පූර්ණ කාලීනව සහභාගි වූහ. යේමන නීතිය යටතේ, අවුරුදු 18 ක් සම්පුර්ණ නොවූ නුජූඩ්ට ඍජුව මුදල් ගෙවීමට ප්‍රකාශකයින්ට නොහැකි වූ නිසා, ඇය සහ ඇගේ අධ්‍යාපන වියදම් වෙනුවෙන් ඇගේ පියාට මාසයකට ඩොලර් 1000 බැගින් ලබා දීමට එකඟ වූහ.

මෙම ග්‍රන්ථයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ පිටපත 2010 මාර්තුවේ දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. නුජූඩ්ගේ දික්කසාදය ලොවපුරා ප්‍රචාරය වීම, ළමා විවාහයන් අවලංගු කිරීම සඳහා පුරෝගාමී වූ අතර, ඒ අතුරින් 2009 වසරේදී, ඩොලර් 13,000 ක මුදලක් සඳහා සෞදි අරාබියේ අවුරුදු 53 ක මැදිවියේ මිනිසෙකුට බලහත්කාරයෙන් විවාහ කරදුන් 8 හැවිරිදි ගැහැණු ළමයකුගේ දික්කසාදය වඩාත් ප්‍රචලිත විය.

2013 දී නුජූඩ් මාධ්‍යයට පැවසුවේ ප්‍රකාශකයින් විසින් ගෙවන ලද මුදල් වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් තම පියා විසින් රඳවාගෙන ඇති බවත්, ඇය සිය නිවසෙන් නෙරපා ඇති බවත්ය. එමෙන්ම, නුජූඩ්ගේ අධ්‍යාපනයට වැයකලයුතු වූ මුදලින් ඔහු නව බිරින්දෑවරු දෙදෙනෙක් සමග විවාහ වී තිබූ අතර ඇයගේ බාල සොහොයුරිය වන හයිෆා සඳහාද මහළු මිනිසෙකු සමග විවාහයක් සූදානම් කර තිබුණි. නුජූඩ්ගේ හිටපු සැමියා ඇයට මසකට වන්දි වශයෙන් ගෙවූයේ ඩොලර් 30 ක මුදලක් වෙයි.

2015 වසරේ ජූනි මස, 16 වන වියේ පසුවූ නුජූඩ් (තේරුම "සැඟවුණු") තම නම නොජූම් (තේරුම "අහසේ තාරකා") ලෙස නිළ නොවන ආකාරයෙන් වෙනස් කළාය.

ඇය 2014 දී විවාහ වී ඇති අතර දැන් ගැහැණු දරුවන් දෙදෙනෙක් සිටී. යම්කිසි හේතුවක් නිසා ඇය පාසැල් යාම ප්‍රතික්ෂේප කළ බැවින් ඇගේ අධ්‍යාපන මට්ටම ආරම්භයේ දී සැලසුම් කර තිබූ පරිදි ඉහළට ගෙනයාමට ඇය අපොහොසත් වුවාය.

ප්ලාස්ටික් මිනිසා

2010 වර්ෂය වනවිට ඉංදියාවේ මධ්‍යම ආණ්ඩුව ඉංදියාව තුල බොහෝ ප්ලාස්ටික් නිමි භාන්ඩ තහනම් කරනු ලැබීය. එම තහනමින් පසු එක් දිනකට ප්ලාස්ටික් අපද්‍...